كتاب فرهنگ شنبه تا چهارشنبه از ساعت 18:15 تا 19:15 به مدت 60 دقیقه

سه روایت از معنای زندگی و مواجهه با مرگ در رادیو فرهنگ با بررسی رمان «اسكار و خانم صورتی»

برنامه كتاب فرهنگ رادیو فرهنگ در گفت وگویی تحلیلی درباره كتاب اسكار و خانم صورتی نوشته اریك امانوئل اشمیت نویسنده، نمایش‌نامه‌نویس و فیلسوف فرانسوی با حضور مجید میرزایی و‌گفتگو‌با اكبر خدادادی و احمد محمد تبریزی به نسبت مرگ ، ایمان و معنای زندگی پرداخت و هر سه كارشناس با تكیه بر روایت نامه نگاری مخاطب شناسی كودك و نوجوان و نمونه های سینمایی بر امكان گفت وگو درباره مرگ و امید در زبان هنر تاكید كردند

1404/12/09
|
08:14

«اسكار و خانم صورتی» با نگاه به مرگ از مفهوم زندگی می گوید

در این برنامه مجید میرزایی نویسنده و منتقد كتاب با تمركز بر روش روایت و ایده مركزی اثر گفت اشمیت به جای ورود به فضای خشك فلسفه مسیر هنر را انتخاب كرده است و تاكید كرد: نویسنده مخاطب را در یك موقعیت« اگر طلایی» قرار میدهد اگر شما 12 روز تا پایان عمرتان باقی مانده باشد چه كاری میكنید
میرزایی توضیح داد: نویسنده اسكار و خانم صورتی در عین سادگی قلم ، فضا را به سمت طرح عمیق مسائل می برد و اندیشه مخاطب را درگیر می كند و مرگ تنها مساله كودك داستان نیست بلكه همه ما درگیر آن هستیم و خوف و امید را تداعی می كند و سوال اساسی داستان این است كه تا اینجای عمر چه بهره ای از زندگی برده ای ؟ و دستاورد زندگی و چگونگی واگویه مرگ برای كودكان از اصلی ترین ویژگی های این اثار است طرح این مواجهه در قالب داستان و با سبك نامه نگاری مطرح شده تا روایت سیال ذهن به صورت غیر جدلی و بدون چالش پیش برود
او درباره زبان اثر نیز گفت :كتاب در عین سادگی و شیوایی قلم هرگز به ورطه ساده انگاری یا ابتذال نیفتاده است
میرزایی با اشاره به پیشینه فكری نویسنده كتاب گفت:اشمیت در اصل از فلسفه و از دانشگاه شروع می‌كند و با یك زیركی خیلی هوشمندانه‌ای به این نتیجه می‌رسد كه به جای ورود به آن فضای كلاسیك و خشك فلسفه، هنر و نویسندگی را انتخاب كند
به گفته میرزایی، انتخاب قالب نامه‌نگاری در روایت، امكانی برای عبور از جدل‌های مستقیم فراهم كرده است و در ادامه بیان كرد : نویسنده این مواجهه را در قالب داستان و با سبك نامه‌نگاری مطرح كرده تا روایت سیال ذهن، غیرجدلی و بدون چالش پیش ببرد.
او در جمع‌بندی به پایان‌بندی اثر اشاره كرد و گفت: روی نوشته كنار تخت می توان چند خوانش داشت وقتی نوبسنده تاكید كرده «فقط خدا می‌تواند مرا بیدار كند»؛ هم اشاره به روز قیامت دارد، هم معنای هدایت و حتی كنایه‌ای است به مدعیان هدایت كه بدانند هدایت تنها از سوی خداوند است

« اسكار و خانم صورتی» روایتی معصومانه و ساده از مفهوم پیچیده مرگ است

اكبر خدادادی مدیر كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان استان كرمان و منتقد كتاب كودك نیز با تاكید بر گستره مخاطبان گفت: این اثر را به عنوان یك اثر حالا كودك یا نوجوان نمی‌شود پذیرفت و كتاب را برای كودكان 9 تا 99 سال است .
او با اشاره به دشواری مفاهیم انتزاعی در سن كودكی نمونه ای از تصور كودك از مرگ را بیان كرد و گفت :مرگ هم در سن كودكی تعریفی دارد مثل مثلا سفر كردن در این اثر یك مفهوم بسیط مثل مرگ ساده شده است.
این منتقد كتاب، عنوان كرد «اسكار و خانم صورتی» اثر امانوئل اشمیت تنها یك رمان نوجوان نیست، بلكه كتابی برای همه آدم‌هاست و توضیح داد:این اثر با زبانی ساده، مفهومی عمیق و پیچیده مانند مرگ را به شكلی معصومانه و انسانی روایت می‌كند؛ مواجهه‌ای كه مخاطب را، فارغ از سن، به تأمل درباره زندگی و پایان آن وامی‌دارد پس ساده سازی یك مفهوم بسیط مثل مرگ به نوعی مواجهه معصومانه با مرگ است
خدادادی همچنین نقش طنز را در قابل پذیرش كردن موضوع توضیح داد و گفت: انتخاب زبان طنز مثل این می ماند كه ما داروها را شیرین میكنیم یعنی پذیرش را بالا ببریم و تاكید كرد طنز كتاب یك طنز آشكار نیست بلكه همراه با تامل است و این خنده همراه با تفكر است.

وقتی مرگ، معنای زندگی را روشن می‌كند

احمد محمد تبریزی كارشناس بخش سینمای اقتباسی نیز در قاب متن برنامه با ارجاع به تجربه های سینمایی نشان داد چگونه روایت های تصویری میتوانند مسئله مرگ و معنا را قابل لمس كنند.
وی دراین باره گفت : اگر بدانیم زمان محدودی برای زندگی داریم، چه چیزی را تغییر می‌دهیم؟ از «سول» و «باكت لیست» تا «بخت پریشان» و «اسكار و خانم صورتی»، سینما و پویانمایی بارها از زاویه نگاه كودكان و انسان‌های در آستانه مرگ، ما را به فكر واداشته‌اند؛ جایی كه مرگ نه پایان، كه چراغی برای فهم عمیق‌تر زندگی است.
محمد تبریزی درباره مواجهه سینما با مرگ و معنای زیستن در كتاب فرهنگ با بررسی «اسكار و خانم صورتی» با اشاره به انیمیشن روح گفت :مسئله رسالت هر كسی در زندگی و ماموریتی كه هر كسی در زندگی دارد و اگر بتواند آن رسالت خودش را پیدا كند آن خوشبختی را یافته مهم است

او درباره فیلم نامه هایی به خدا بر وجه اجتماعی ایمان تاكید كرد و گفت: ایمان در خلا شكل نمیگیرد و شبكه از رابطه انسانی معنا پیدا می‌كند
تبریزی همچنین با اشاره به تغییر نگاه انسان در مواجهه با مرگ و روایت‌هایی كه مرگ را به متن زندگی می‌آورند، گفت: :مفهوم مرگ وقتی مطرح میشود دیگر مرزكشی ها و مرزبندی های طبقاتی از بین میرود و پرسش نهایی را اینگونه مطرح می شود كه واقعا چه چیزی ارزش زیستن دارد چه چیزی ارزش زندگی دارد

بررسی «اسكار و خانم صورتی» در رادیو فرهنگ نشان داد كه ادبیات، سینما و روایت هنری می‌توانند بدون ترس و اغراق، مرگ را به ابزاری برای فهم عمیق‌تر زندگی تبدیل كنند؛ روایتی كه نه پایان، بلكه آغاز پرسش از معنای زیستن است.

دسترسی سریع
كتاب فرهنگ