عضو هیئت علمی دانشگاه و پژوهشگر هنرهای اسلامی در رادیو فرهنگ، با اشاره به چالشهای معیشتی هنرمندان مستقل، بر ضرورت حمایت هوشمندانه از هنرهای اصیل و هویتی تأكید كرد و گفت: چرخه اقتصادی هنرهایی مانند موسیقی ردیفی، نگارگری و خوشنویسی با مناسبات بازار آزاد و عرضه و تقاضای تجاری صرف همخوانی ندارد و تداوم این هنرها نیازمند حمایت سیاستگذاران و نهادهای فرهنگی است.
عضو هیئت علمی دانشگاه و پژوهشگر هنرهای اسلامی در رادیو فرهنگ، با اشاره به چالشهای معیشتی هنرمندان مستقل، بر ضرورت حمایت هوشمندانه از هنرهای اصیل و هویتی تأكید كرد و گفت: چرخه اقتصادی هنرهایی مانند موسیقی ردیفی، نگارگری و خوشنویسی با مناسبات بازار آزاد و عرضه و تقاضای تجاری صرف همخوانی ندارد و تداوم این هنرها نیازمند حمایت سیاستگذاران و نهادهای فرهنگی است.
دكتر مهران هوشیار در گفتوگوی زنده با برنامه «هفت اقلیم» كه به تهیهكنندگی ملیحه كاظمی از رادیو فرهنگ پخش شد، با واكاوی ریشههای تاریخی مفهوم هنر در ایران گفت: در سنت كهن و تمدنی ایران، مفهوم مستقلی تحت عنوان «هنرمند» به معنای امروزی وجود نداشت؛ بلكه خلاقیت در دل «پیشه و مهارت» جریان داشت و استادكاران و پیشهوران از طریق فعالیت صنفی خود نیازهای مادیشان را تأمین میكردند.
وی افزود: با ورود مدرنیته و شكلگیری تفكیك میان «هنرهای زیبا» و «هنرهای كاربردی»، جایگاه قدسی و تجریدی هنر موجب شد پیوند طبیعی آن با چرخه اقتصادی جامعه دچار گسست شود.
این پژوهشگر هنر با اشاره به دشواریهای اقتصادی هنرمندان حرفهای و مستقل امروزی اظهار كرد: محصول هنری فاخر معمولاً دارای «مخاطب خاص» است و الزاماً تابع عرضه و تقاضای تجاری صرف نیست. اگر جامعه فرهنگی تنها به دنبال پاسخ به نیازهای روزمره و سلیقههای زودگذر عمومی باشد، هنرمند نیز ممكن است برای تأمین معاش به سمت تولید آثار سطحی سوق پیدا كند.
هوشیار با اشاره به تجربه برخی كشورها در زمینه حمایت از میراث فرهنگی و هنرمندان، گفت: در كشورهای صاحب فرهنگ، سازوكارهایی برای حمایت از هنرمندانی كه حافظ سنتهای اصیل هستند، وجود دارد. متولیان فرهنگی نباید صرفاً سلیقهسنج بازار باشند؛ زیرا اگر دولتها و نهادهای برنامهریز اهمیت هویت ملی را درك نكنند و هنرهایی مانند موسیقی دستگاهی یا كتابآرایی را به حال خود رها كنند، اصالت فرهنگی بهتدریج در معرض فراموشی قرار میگیرد.
وی در پایان خاطرنشان كرد: هنرمند همواره دو گام جلوتر از زمانه خود حركت میكند؛ او با تكیه بر گذشته به سوی آینده گام برمیدارد. از این رو، دستگاههای فرهنگی میتوانند با حمایت معیشتی و اعتباری از هنرمندان مستقل و نخبه، زمینه تداوم هنرهای اصیل را فراهم كنند و مانع از آن شوند كه فرهنگ و هنر هویتی صرفاً تحت تأثیر منطق مصرفگرایی و سلیقههای زودگذر بازار قرار گیرد.
برنامه «هفت اقلیم» از برنامههای تخصصی گروه ادب و هنر رادیو فرهنگ است كه با حضور كارشناسان و صاحبنظران، به بررسی جریانهای فرهنگی، ادبی و هنری و مسائل روز این حوزه میپردازد.
