برنامه «سینما فرهنگ» از گروه ادب و هنر رادیو فرهنگ، همزمان با گرامیداشت هفته دفاع مقدس، در بخش ویژهای به واكاوی و معرفی نخستین فیلمهای بلند سینمایی تولیدشده در سالهای آغازین جنگ تحمیلی میپردازد.
سینما، آینهای از فراز و فرودهای تاریخی یك ملت است و بررسی نخستین گامهای فیلمسازان در ثبت حماسهها و رنجهای سالهای ابتدایی دفاع مقدس، از منظر فرهنگی و هنری اهمیت ویژهای دارد. بازخوانی این آثار نشان میدهد سینمای ایران در سالهای آغازین جنگ چگونه به ثبت روایتهای مقاومت پرداخت و بهتدریج زمینه شكلگیری و گسترش سینمای دفاع مقدس را فراهم كرد؛ جریانی كه بعدها به یكی از بخشهای مهم سینمای ایران تبدیل شد.
«رویا ولیزاده»، تهیهكننده برنامه «سینما فرهنگ»، درباره ضرورت و شیوه انتخاب این آثار گفت: «ما برای این روزها تصمیم گرفتیم به سراغ ریشهها برویم و جدول پخش برنامهمان را دقیقاً بر اساس توالی تاریخی نخستین فیلمهای ساختهشده در حوزه دفاع مقدس از سال 1359 به بعد تنظیم كنیم.»
وی درباره فیلمهای مورد بررسی در هر روز توضیح داد: «یكم مهرماه فیلم سینمایی «مرز» به كارگردانی جمشید حیدری بررسی میشود. پنجشنبه، دوم مهرماه، به معرفی و واكاوی فیلم سینمایی «جانبازان» به كارگردانی ناصر محمدی اختصاص دارد و در روز سوم مهرماه نیز فیلم سینمایی «رهایی» به كارگردانی رسول صدرعاملی بررسی خواهد شد. همچنین آغاز هفته در چهارم مهرماه با نگاهی به فیلم سینمایی «دیار عاشقان» به كارگردانی حسن كاربخش همراه است و پنجم مهرماه نیز فیلم سینمایی «یك قدم تا مرگ» به كارگردانی بهروز فرج مورد بررسی قرار میگیرد.»
این تهیهكننده ادامه داد: «فیلم «فرار» به كارگردانی جمشید حیدری، هفتمین فیلم سینمایی بلند ساختهشده در دوران هشتساله دفاع مقدس و فیلم «پایگاه جهنمی» به كارگردانی اكبر صادقی نیز هشتمین فیلم سینمایی بلند ساختهشده در این دوره است كه در برنامه بررسی میشوند.»
ولیزاده درباره دلیل انتخاب این فیلمهای آغازین بر اساس ترتیب سال تولید و اكران گفت: «تلاش ما این است كه مخاطب و پژوهشگر سینما بتواند سیر تكوین و نگاه فیلمسازان پیشكسوت را در مواجهه با بحران جنگ، از نقطه صفر سینمای دفاع مقدس به تماشا بنشیند و دریابد كه سینمای ایران چگونه نخستین گامهای تصویری خود را برای ثبت روایت مقاومت برداشت.»
وی افزود: «پیش از این، از اسفند 1404، «سینما فرهنگ» با آغاز جنگ رمضان، بیش از 200 عنوان از فیلمهای سینمایی و مستند مرتبط با دفاع مقدس، جنگ 12روزه و جنگ رمضان را معرفی و پخش كرده است و همزمان با آغاز هفته دفاع مقدس، تصمیم گرفتیم فیلمهای این دوره تاریخی را از میان آثار ماندگار و ارزشمند هنر سینما معرفی و بررسی كنیم؛ آثاری كه به دست كارگردانان، بازیگران، فیلمنامهنویسان، فیلمبرداران و آهنگسازان نامدار این سرزمین ساخته و پرداخته شدهاند.»
بر اساس این گزارش، «امین خرمی» بهعنوان كارشناس و راوی برنامه، از اول تا پنجم مهرماه، هر روز از ساعت 3:45 تا 4 بامداد، به تحلیل و بررسی آثار انتخابشده میپردازد و علاقهمندان به مباحث تخصصی سینما میتوانند «سینما فرهنگ» را در این ساعات از شبكه رادیویی فرهنگ دنبال كنند.
