راز ماندگاری زبان پارسی در قافله 1100 ساله شعر و ادب باید به نسل آینده منتقل شود

عضو هیئت علمی دانشگاه با بررسی راز پیوستگی و ماندگاری زبان پارسی در مسیر 11 قرن شعر و ادب، بر لزوم انتقال درست این میراث به نسل آینده تأكید كرد.

1405/08/20
|
11:17

دكتر بهرام پروین‌گنابادی در بخشی از این آیین با اشاره به مبانی فلسفی و شناخت‌شناختی زبان گفت: فلاسفه می‌گویند مبنای شناخت ما از پدیده ها، زبان است؛ زبان وسیله‌ای است كه ما با آن جهان را می‌شناسیم. همان‌طور كه كودكی ابتدا كلمات و سپس مفهومشان را یاد می‌گیرد، هیچ‌كس نمی‌تواند بگوید من ذهن پیشرفته‌ای دارم اما زبانم الكن است یا برعكس؛ ذهن و زبان یكی هستند و زبان، ذهن ما را شكل می‌دهد و شناخت ما را به جهان گسترده می‌كند.
وی با اشاره به جایگاه شعرا و اندیشمندان در گسترش زبان افزود: فقط فلاسفه و شعرا حق دارند واژه بسازند؛ چرا كه وقتی واژه می‌سازند به آن عمق می‌دهند و می‌دانند كجا به كار ببرند. از رودكی و ابوشكور بلغی تا شاعران معاصری چون استاد امیری‌اسفندقه، كسانی بوده‌اند كه شناخت ما از جهان و مفاهیم آن را با ذهنی گسترده، به زبانی عمیق تبدیل كرده و به ما عرضه نموده‌اند. ما وقتی شاهنامه را می‌خوانیم، تمام تفكرات قوم ایرانی و برخوردش با هستی را در زبانی عمیق درمی‌یابیم؛ شعر، بزرگ‌ترین، قوی‌ترین و مهم‌ترین رسانه ما بوده است.
دكتر پروین‌گنابادی در پاسخ به این پرسش كه راز ماندگاری زبان فارسی چیست، بیان كرد: زبان فارسی هیچ‌گاه از بین نخواهد رفت، چون اندیشمندانی به این زبان سروده‌اند و سخن گفته‌اند كه جهان را به بهترین شكل درك و بیان كرده‌اند. زبان‌هایی مثل اردو را اگر بررسی كنید، شاعرهای درجه چهار و پنج ما هم با آن‌ها قابل قیاس نیستند؛ چرا كه آن زبان‌ها گوینده‌ای مثل فردوسی، نوابغی زبانی چون سعدی و حافظ، و كسی مثل ایرج‌مرزا نداشته‌اند كه زبان چنان در دستش نرم باشد كه شعرش بر دل بنشیند.
وی در ادامه به ریشه‌های تاریخی «سنت راویان» در ادبیات كهن فارسی اشاره كرد و گفت: در دربارها، امیرالشعرا یا شاعران شعر خود را می‌گفتند اما گاهی لحن بیان مناسبی برای خواندن نداشتند؛ لذا آن را به «راوی» می‌سپردند. در متون كهنی چون چهارمقاله نظامی عروضی نیز آمده است كه راوی شعر شاعر را در حضور پادشاهان و دیگران چنان با لحن و القای درست می‌خواند كه مخاطب از خود بی‌خود می‌شد. در روزگار ما نیز خوانندگان بزرگی چون استاد شجریان و گویندگان برجسته‌ای چون زنده‌یاد بهروز رضوی، ادامه‌دهندگان همین سنت راویان هستند.
پروین‌گنابادی در پایان با تمجید از ویژگی‌های هنری استاد بهروز رضوی در رادیو گفت: استاد رضوی معروف بود كه سخت‌ترین متن را در كوتاه‌ترین زمان نگاه می‌كرد و آن را به بهترین شكل القا می‌نمود. اهمیت بهروز رضوی تنها در صدای آسمانی و زنگ صدای او نیست؛ بلكه در صدای او «دیرینگی، سنت و میراثی ریشه‌دار» نهفته است كه به شنونده منتقل می‌شود. زبان فارسی هیچ‌وقت از بین نخواهد رفت، مگر اینكه ما كوتاهی كنیم و از درون به آن صدمه بزنیم.

دسترسی سریع