معاون صدا: مرزهای فرهنگی هم‌سنگ مرزهای جغرافیایی حرمت دارند و زبان فارسی برای ما مقدس است

در این مراسم دكتر احمد پهلوانیان، معاون صدا، با تأكید بر ضرورت صیانت از زبان فارسی، این زبان را بخشی از هویت و میراث مقدس ایرانیان دانست و با اشاره به گستردگی و غنای میراث فرهنگی و ادبی كشور بیان داشت: یكی از استادان ما در دوره كارشناسی ارشد ارتباطات همواره این تعبیر را به كار می‌برد كه "ما مانند ماری خفته بر گنجی هستیم"؛ گنجی كه چیزی جز میراث فرهنگی و تمدنی ما نیست. هر اندازه در رادیو و دیگر رسانه‌ها برای بهره‌گیری از این گنجینه، بازنمایی و معرفی آن تلاش كنیم، حاصل كار در برابر عظمت این میراث، همچون قطره‌ای در برابر دریاست. این گنجینه چنان عمیق، گسترده و بی‌كران است كه بازنمایی و بهره‌گیری كامل از ظرفیت‌های آن، فراتر از توان ماست.»

معاون صدا با تأكید بر اینكه میراث ادبی فارسی را نباید صرفاً مجموعه‌ای از آثار هنری و ادبی دانست، افزود: این میراث، منظومه‌ای فكری و معرفتی و اقیانوسی از اندیشه است؛ چراكه خالقان آن از بزرگان، حكما و اندیشمندانی همچون حكیم ابوالقاسم فردوسی، حكیم نظامی، حكیم سنایی، حافظ و سعدی بوده‌اند. حافظ، خود فقیهی بزرگ و مفسری برجسته بود و سعدی نیز در كنار جایگاه ادبی، فقیه، متكلم و اندیشمندی جهان‌دیده به شمار می‌رفت. این بزرگان با وجود تفاوت‌ها و ویژگی‌های فكری خود، گنجینه‌ای آفریده‌اند كه معرفی آن، در حقیقت معرفی بخش گسترده‌ای از اندیشه، فرهنگ، تمدن و میراث فكری بشریت است.
پهلوانیان با اشاره به گستره جغرافیایی و تاریخی زبان فارسی تصریح كرد: در كمتر نقطه‌ای از جهان می‌توان چنین حجم و گستره‌ای از تبادل فكری و تولیدات ادبی را در یك حوزه تمدنی مشاهده كرد. من در سفرها و اقامت‌هایم در بخش‌های مختلف حوزه فرهنگی ایران، از نزدیك با گستردگی، ریشه‌داری و عظمت زبان فارسی آشنا شده‌ام. رسانه ملی و به‌ویژه رادیو فرهنگ باید با بهره‌گیری از ظرفیت‌های خود، نقش مؤثرتری در معرفی و ترویج این میراث ایفا كنند.
وی در ادامه با انتقاد صریح از رواج واژه‌های بیگانه در رسانه‌ها خاطرنشان كرد:شوربختانه در رسانه‌ای كه می‌خواهد و باید پرچمدار احیای ادب فارسی باشد، یكی از مهم‌ترین اشكالات ما، استفاده گسترده از كلمات بیگانه است؛ مسئله‌ای تأسف‌بار كه باید با جدیت درباره آن تأمل و برای اصلاح آن اقدام كرد. همان‌گونه كه پرچم جمهوری اسلامی ایران، سرود ملی، خلیج فارس و مرزهای جغرافیایی برای ما مقدس و محترم‌اند، مرزهای فرهنگی و زبانی ما نیز از همین قداست و حرمت برخوردارند. شاهنامه فردوسی، آثار حافظ و مولانا و زبان فارسی، همگی بخش‌هایی از این هویت تاریخی هستند و زبان فارسی را باید بر چشم و سر گذاشت و بوسید.
در ادامه مراسم، دكتر محسن حبیبی، مدیر شبكه رادیویی فرهنگ، با تأكید بر پیوند ناگسستنی هویت ملی و رسانه گفت: پاسداشت بهروز رضوی تنها بزرگداشت یك گوینده نیست، بلكه تكریم تمامیت هنر رادیو، هویت ملی و پاسداری از حریم زبان فارسی است. مجموعه 1200 قسمتی هزاره ادب پارسی شاهدی بر این مدعاست كه رادیو همواره سنگر مستحكم نگاهبانی از مفاخر و متون اصیل فرهنگ ایرانی بوده و خواهد بود.
دكتر محمود شالویی، رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و مشاور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیز بر ضرورت شناخت و احترام به بزرگان تأكید كرد و افزود: «مفاخر و بزرگان این مرزوبوم سرمایه‌های بی‌تكرار ما هستند و باید در زمان حیات قدر ببینند و بر صدر نشینند. استاد رضوی كلام و جان خود را در خدمت حكمت ادب فارسی قرار داد و طنین صدایش هر اثر سترگی را در دل مخاطب جاودانه می‌ساخت.
دكتر محمدجعفر محمدزاده، پژوهشگر ادبی و مدیر باسابقه رسانه، با تحلیل نسبت زبان و ادبیات با تاریخمندی یك ملت بیان داشت: ادبیات فارسی شناسنامه زنده و حافظه زیسته تاریخی ملت ایران است. تاریخ رسمی ممكن است در فراز و فرود حكومت‌ها دگرگون شود، اما آنچه بقا و پیوستگی یك تمدن را تضمین می‌كند همین جان‌مایه‌های ادبی است كه رادیو با تولید آثاری ماندگار مانند هزاره ادب پارسی آن را بازآفرینی كرده است.

دكتر عباس مقتدایی، نماینده مردم اصفهان و نایب‌رئیس كمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، ضمن تمجید از جایگاه رسانه‌ای استاد رضوی تصریح كرد: بزرگی بهروز رضوی آن‌چنان آشكار بود كه حتی در زمان حیاتش نیز ارج و قربش شناخته شد. برنامه هزاره ادب پارسی نباید تنها یك خط برنامه‌سازی باشد، بلكه باید به شاهراهی هویتی برای انتقال تاریخ و تمدن 11 هزار و 500 ساله ایران تبدیل شود و مفاخر سراسر حوزه تمدنی ایران فرهنگی، از بلخ تا اقصی نقاط این مرزوبوم را به نسل نو پیوند زند.
علی ایلنت، نماینده شورای پاسداشت زبان فارسی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیز با اشاره به چالش‌های پیش‌روی خط و زبان ملی گفت: در روزگار توسعه فناوری‌ها، ابزارهای هوش مصنوعی و هجمه رسانه‌ای، زبان فارسی در معرض چالش‌های نوپدید است. تولید آثاری اصیل و مستند مانند هزاره ادب پارسی خط مقدم پایداری و پاسداری از واژگان و اصالت‌های زبانی ما در فضای پرشتاب امروز به شمار می‌رود.
در ادامه این آیین، نوبت به همكاران و عوامل مجموعه «هزاره ادب پارسی» رسید؛ فرهنگ جولایی، تهیه‌كننده پیشكسوت رادیو، با یادآوری بیش از دو دهه همكاری مداوم و پنج دهه رفاقت با بهروز رضوی گفت: من بیش از 20 سال در رادیو و تلویزیون به صورت روزانه با بهروز زندگی و كار كردم. حضور او به هر متنی هیبت، سندیت و اعتبار می‌بخشید و هر مدیر و مسئولی در برابر بیان شیوا و مسلط او سر تسلیم فرود می‌آورد. جای خالی لحن فاخر و شخصیت آرام و باوقار او در استودیوها برای همیشه حس خواهد شد.
محمدباقر رضایی، نویسنده، سردبیر و پژوهشگر پیشكسوت این مجموعه، با اشاره به تعهد كاری و ویژگی‌های اخلاقی استاد رضوی خاطرنشان كرد: طی سال‌ها همكاری، پرسش‌های عمیقی درباره ابعاد گوناگون زندگی و هنر استاد رضوی تدوین كردم كه ایشان هر هفته دست‌نویس آن‌ها را تحویل می‌داد. حاصل این كار 60 صفحه دست‌نوشته ارزشمند و ناگفته است كه حتی نزدیك‌ترین كسان ایشان از آن بی‌خبرند و امیدوارم به زودی منتشر شود. او انسانی به دور از هرگونه منیت بود و همواره می‌گفت “تنها مرا بهروز صدا كنید
سپس گویندگان این اثر سخن گفتند؛ مریم واعظ‌پور، گوینده باسابقه رادیو با اشاره به حس تعلق خود به این اثر بیان داشت: در 39 سال سابقه كارم در گویندگی، اجرای بخش‌های مجموعه “هزاره ادب پارسی” اوج لذت هنری‌ام بود و در هیچ اثری این اندازه احساس آرامش و باروری نداشتم. تولید چنین مجموعه‌ای حاصل خرد جمعی و زحمات پژوهشی كم‌نظیر استاد رضایی و تهیه‌كننده اثر است و وظیفه ماست كه پیشكسوتانمان را تا در كنارمان هستند عزیز بداریم

فاطمه ركنی، دیگر گوینده نام‌آشنای رادیو، اجرای این برنامه را مدرسه‌ای انسان‌ساز توصیف كرد و گفت:مجموعه هزاره ادب پارسی مدرسه عشق، معرفت و ادبیات است. حضور در كنار استاد بهروز رضوی برای هر گوینده‌ای كلاسی از انضباط، صبوری و احترام به زبان مادری بود و هدایت‌های متواضعانه او همواره در گوش جان ما جاری است.

نرگس اصفهانی، از گویندگان رادیو و این مجموعه، در بیانی ادیبانه افزود: “هزاره ادب پارسی” سفری دل‌انگیز و دعوتی بی‌واسطه به ژرفای تمدن، حكمت و معرفت كهن ایران بود. صدای آسمانی و طنین بی‌نظیر بهروز رضوی چونان آینه‌ای بود كه زوایای پرفروغ شعر و ادب نیاكان ما را به جان مخاطب پیوند می‌زد.

رضا خضرایی، گوینده پیشكسوت رادیو كه پس از درگذشت استاد رضوی ادامه روایت این اثر را عهده‌دار شد، بیان داشت: من بهروز رضوی را هرگز “زنده‌یاد” نمی‌خوانم چرا كه او برای من و اهالی فرهنگ زنده‌ای جاودان است. پس از عیادت از ایشان و با رخصت مستقیم خود او روایت این گنجینه را از شماره 1001 ادامه دادم. تاكنون ضبط اثر به بیش از 1260 شماره رسیده و پس از گذر از شاعران سده‌های هفتم و هشتم نظیر عبید زاكانی، ابن‌یمین و سلمان ساوجی، كاروان برنامه به آستانه دیوان حضرت حافظ می رسد.

محمد حسینی باغسنگانی، تهیه‌كننده مجموعه «هزاره ادب پارسی»، نیز با ادای احترام به تلاش‌های شبانه‌روزی نویسنده و گروه تولید گفت: این مجموعه به همت والای استاد محمدباقر رضایی و با تكیه بر اسناد معتبر تاریخی پدید آمد. ما ادامه‌دهنده راهی هستیم كه فردوسی بزرگ پیش روی ما گشود؛ “از آن پس نمیرم كه من زنده‌ام / كه تخم سخن را پراكنده‌ام”. استاد بهروز رضوی با جان خود این متون را خواند و این 1200 قسمت، سندی شنیداری، پایدار و ارجمند برای تاریخ ادبیات و صداپیشگی ایران است.

در جریان این مراسم، بخش‌هایی شنیداری از اجراهای ماندگار و شعر‌خوانی استاد بهروز رضوی پخش شد كه فضایی سرشار از نوستالژی و حسرتِ فقدان این هنرمند به وجود آورد. همچنین پخش تصویری از پیام و سخنان دكتر ژاله آموزگار، زبان‌شناس و اسطوره پژوه برجسته، درباره ارزش صیانت از گنجینه‌های هویتی و اصالت زبان و ادب كهن ایرانی، مورد توجه حاضران قرار گرفت.
در بخش پایانی، با حضور دكتر احمد پهلوانیان، دكتر محسن حبیبی، دكتر عباس مقتدایی، دكتر محمود شالویی، دكتر محمدجعفر محمدزاده و استاد فرهنگ جولایی، از لوح فشرده یادمان 1200 قسمت مجموعه رادیویی «هزاره ادب پارسی» رونمایی شد و تابلوی نفیس یادبود این آیین به پاس سال‌ها درخشش بهرامندانه پدر، به رامان رضوی‌نیا فرزند بهروز رضوی اهدا گردید. رامان رضوی‌نیا نیز با قدردانی از اهالی رادیو، بر حفظ حریم معنوی آثار پدر تأكید كرد و شبیه‌سازی صدای این گوینده فقید توسط ابزارهای مصنوعی را به واسطه غنای آثار برجای‌مانده از وی در آرشیو رسانه، رد كرد.